بزرگترین دروغی که درباره سرمایه‌گذاری به شما گفته‌اند

منتشر شده در 1404/12/04

از سال 1393 که به صورت حرفه‌ای وارد بازارهای مالی شدم تا امروز که مدیریت تیم‌های سبدگردانی و استارتاپ حقوقی را بر عهده دارم یک الگوی تکرارشونده و خطرناک را در رفتار مالی ایرانیان دیده‌ام. این الگو ناشی از یک دروغ بزرگ است. دروغی که در کتاب‌های زرد موفقیت، سمینارهای انگیزشی و صفحات اینستاگرامی به خورد شما داده‌اند. می‌خواهم در این مقاله صریح و بدون پرده‌پوشی صحبت کنم. هدف من در اینجا خوشحال کردن شما نیست بلکه آگاه کردن شما از واقعیتی است که اگر نادیده گرفته شود سرمایه زندگی‌تان را نابود می‌کند.

توهم سود در بازار تورمی

بگذارید با یک مثال ساده شروع کنیم. شما سه سال پیش خودرویی خریدید به قیمت 500 میلیون تومان. امروز آن خودرو 2 میلیارد تومان قیمت دارد. شما خوشحالید و فکر می‌کنید 1.5 میلیارد تومان سود کرده‌اید. این بزرگترین توهم مالی است. شما سرمایه‌گذاری نکرده‌اید شما فقط ارزش اسمی دارایی خود را با تورم هماهنگ کرده‌اید. در بسیاری از موارد حتی قدرت خرید شما کاهش یافته است. اگر سه سال پیش با پول آن خودرو می‌توانستید 10 متر خانه در یک منطقه خاص بخرید و امروز با پول فروش همان خودرو فقط می‌توانید 7 متر خانه بخرید شما در واقع ضرر کرده‌اید حتی اگر حساب بانکی‌تان عدد بزرگتری را نشان دهد.

سرمایه‌گذاری حفظ ارزش پول نیست. سرمایه‌گذاری فرآیندی است که در آن ثروت شما “بیشتر” از تورم رشد می‌کند. هر چیزی کمتر از این نرخ صرفا دست و پا زدن برای غرق نشدن است نه شنا کردن به سمت ثروت.

افسانه درآمد غیرفعال و شغل دوم

دروغ دومی که به شما می‌گویند این است که بورس یا ارز دیجیتال می‌تواند “شغل دوم با درآمد اول” باشد. این جمله سمی‌ترین عبارتی است که شنیده‌اید. بازارهای مالی پیچیده‌ترین، بی‌رحم‌ترین و رقابتی‌ترین محیط‌های دنیا هستند. شما در این بازار با بزرگترین بانک‌ها، هوشمندترین الگوریتم‌های کامپیوتری و باتجربه‌ترین مدیران سرمایه رقابت می‌کنید. تصور اینکه می‌توانید با روزی نیم ساعت وقت گذاشتن و دیدن چند ویدیو در یوتیوب از این بازار سود مستمر بگیرید مانند این است که فکر کنید با دیدن فیلم‌های جراحی می‌توانید در خانه جراحی قلب انجام دهید.

تخصص در بازارهای مالی نیاز به سال‌ها مطالعه، تحلیل داده و شناخت روانشناسی بازار دارد. من با مدرک کارشناسی ارشد مدیریت کارآفرینی از دانشگاه تهران و بیش از یک دهه تجربه عملی به شما می‌گویم که مدیریت سرمایه یک شغل تمام وقت است. نمی‌توانید صبح کارمند باشید و عصر تریدر حرفه‌ای. کسانی که این رویا را به شما می‌فروشند معمولا از طریق فروش پکیج درآمد دارند نه از طریق ترید کردن.

دام تحلیل تکنیکال سطحی

بسیاری از افراد عادی تصور می‌کنند با یادگیری چند خط حمایت و مقاومت و دو اندیکاتور ساده می‌توانند آینده قیمت‌ها را پیش‌بینی کنند. نمودارها فقط گذشته را نشان می‌دهند. در بازارهای مالی به خصوص در اقتصاد پرنوسان ایران عوامل فاندامنتال (بنیادی) و اقتصاد کلان نقش بسیار مهم‌تری ایفا می‌کنند. تصمیمات بانک مرکزی، تغییر نرخ بهره، تحولات سیاسی و قیمت جهانی کامودیتی‌ها عواملی هستند که روندها را می‌سازند. خطوط روی نمودار صرفا واکنش معامله‌گران به این اخبار را نشان می‌دهند. اتکای صرف به تحلیل تکنیکال بدون درک عمیق از اقتصاد مانند رانندگی با نگاه کردن به آینه عقب است.

تنوع‌سازی اشتباه

حتما شنیده‌اید که نباید همه تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد گذاشت. این توصیه درست است اما اجرای آن توسط افراد عادی معمولا غلط انجام می‌شود. خریدن ده سهم مختلف از یک صنعت یا خریدن همزمان طلا و دلار تنوع‌سازی نیست. این دارایی‌ها همبستگی بالایی دارند. وقتی دلار گران می‌شود معمولا طلا و بسیاری از سهام دلاری هم گران می‌شوند. وقتی بازار سقوط می‌کند همه این‌ها با هم سقوط می‌کنند.

سبدگردانی حرفه‌ای به معنای انتخاب دارایی‌هایی است که همبستگی منفی یا کم با یکدیگر دارند. هنر مدیریت سرمایه این است که وقتی بازار بورس نزولی است، بخش دیگری از سبد شما (مثلا طلا یا اوراق درآمد ثابت) آن ضرر را پوشش دهد و برآیند کلی مثبت بماند. این کار نیاز به محاسبات دقیق ریاضی و شناخت عمیق از ماهیت دارایی‌ها دارد که از عهده یک فرد عادی خارج است.

روانشناسی بازار قاتل سرمایه شما

بزرگترین دشمن شما در سرمایه‌گذاری بازار نیست بلکه خود شما هستید. مغز انسان برای بقا در طبیعت طراحی شده نه برای معامله در بازارهای مالی. وقتی بازار می‌ریزد غریزه شما دستور فرار (فروش) می‌دهد. وقتی بازار حبابی می‌شود و همه در حال سود کردن هستند غریزه طمع شما را وادار به خرید در سقف قیمت می‌کند.

ما در تیم سبدگردانی فرشاد مصفا بارها دیده‌ایم که سرمایه‌گذاران شخصی دقیقا در بدترین زمان ممکن تصمیم می‌گیرند. آن‌ها در کف قیمت می‌فروشند و در سقف قیمت می‌خرند. کنترل احساسات، پایبندی به استراتژی در شرایط بحرانی و داشتن حد ضرر (Stop Loss) واقعی مهارت‌هایی هستند که حتی بسیاری از حرفه‌ای‌ها هم در اجرای آن مشکل دارند چه برسد به افراد آماتور. سپردن سرمایه به تیم متخصص این سوگیری‌های شناختی را حذف می‌کند. ما بر اساس داده و استراتژی تصمیم می‌گیریم نه بر اساس ترس و طمع.

ریسک‌های نادیده گرفته شده

سرمایه‌گذاری فقط نمودار قیمت نیست. ریسک‌های حقوقی، ریسک پلتفرم، ریسک مسدودی حساب و ریسک‌های قانون‌گذاری در ایران به شدت جدی هستند. در بازار ارزهای دیجیتال بسیاری از ایرانیان سرمایه‌شان را نه به خاطر تحلیل غلط بلکه به خاطر بلوکه شدن در صرافی‌های خارجی یا کلاهبرداری پروژه‌های اسکم از دست داده‌اند.

تخصص من و تیمم فقط تحلیل نمودار نیست. ما با داشتن یک استارتاپ حقوقی معتبر تمام جنبه‌های قانونی سرمایه‌گذاری را بررسی می‌کنیم. امنیت سرمایه شما مقدم بر سود شماست. آیا یک فرد عادی می‌تواند قراردادهای هوشمند را بررسی کند یا از امنیت کیف پول خود در برابر جدیدترین متدهای هک مطمئن شود؟ پاسخ در اکثر موارد منفی است.

زمان مهم‌ترین دارایی است

شما پول را می‌توانید دوباره به دست بیاورید اما زمان را هرگز. وقتی خودتان اقدام به سرمایه‌گذاری‌های آزمون و خطایی می‌کنید در واقع دارید گران‌ترین دارایی خود یعنی عمرتان را هزینه می‌کنید. ساعت‌ها خیره شدن به مانیتور، استرس‌های شبانه و تنش‌های عصبی ناشی از نوسانات بازار کیفیت زندگی شما را کاهش می‌دهد.

سرمایه‌گذار هوشمند کسی است که کار را به کاردان می‌سپارد. همانطور که برای درمان بیماری به پزشک مراجعه می‌کنید و خودتان شروع به خواندن کتاب‌های پزشکی نمی‌کنید برای سلامت مالی هم باید به متخصص مراجعه کنید. وظیفه شما تمرکز بر شغل و تخصص اصلی خودتان است تا درآمد فعال خود را افزایش دهید. وظیفه ما در تیم فرشاد مصفا این است که آن درآمد را مدیریت کنیم و رشد دهیم.

واقعیت بازار بورس ایران

بورس ایران بازاری است که به شدت تحت تأثیر تصمیمات دولتی و سیاست‌های کلان است. تحلیل این بازار بدون داشتن رانت اطلاعاتی یا تحلیل دقیق بودجه‌های دولتی و گزارش‌های کدال دشوار است. بسیاری از سهم‌ها در بورس ایران زیان‌ده هستند اما به دلیل سفته‌بازی رشد می‌کنند و بسیاری از سهم‌های ارزشمند به دلیل عدم توجه بازار درجا می‌زنند. تشخیص “ارزش ذاتی” یک سهم کاری است که نیاز به تخصص حسابداری و مالی دارد. خرید سهم صرفا چون “صف خرید” شده است قمار است نه سرمایه‌گذاری.

ما در سبدگردانی بورس با بررسی صورت‌های مالی، نسبت‌های P/E، نرخ رشد شرکت و وضعیت صنعت بهترین گزینه‌ها را انتخاب می‌کنیم و مهم‌تر از آن می‌دانیم چه زمانی باید از سهم خارج شد.

طلا پناهگاه امن یا تله نوسان؟

طلا در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد. اما خرید طلا هم پیچیدگی‌های خود را دارد. حباب سکه، اجرت ساخت طلای زینتی، تفاوت قیمت خرید و فروش و ریسک نگهداری فیزیکی عواملی هستند که می‌توانند سود شما را ببلعند. صندوق‌های طلا و ابزارهای مشتقه طلا در بورس کالا گزینه‌های مدرن‌تری هستند که نیاز به دانش تخصصی دارند. ما در سبدگردانی طلا از ابزارهایی استفاده می‌کنیم که هزینه‌های معاملاتی را به حداقل برساند و از نوسانات جهانی انس و قیمت دلار داخلی بیشترین بهره را ببرد.

ارز دیجیتال آینده‌ای پرخطر

بازار کریپتوکارنسی پرنوسان‌ترین بازار تاریخ است. بیت‌کوین و آلت‌کوین‌ها می‌توانند در یک روز 50 درصد نوسان کنند. ورود به این بازار بدون استراتژی مدیریت ریسک خودکشی مالی است. شناخت پروژه‌هایی که ارزش واقعی دارند از پروژه‌هایی که صرفا “میم کوین” هستند نیاز به دانش فنی بلاکچین و توکنومیکس دارد. در سبدگردانی ارز دیجیتال ما با ترکیبی از هولد کردن پروژه‌های بنیادی و تریدهای کوتاه‌مدت کنترل شده سعی می‌کنیم ریسک را مدیریت کنیم.

نتیجه‌گیری راهکار چیست؟

دروغ بزرگ این بود که شما می‌توانید به تنهایی و بدون تخصص در جنگل بازارهای مالی زنده بمانید و ثروتمند شوید. حقیقت این است که سرمایه‌گذاری فرآیندی تخصصی، تمام وقت و نیازمند دانش چندرشته‌ای است. راهکار واقعی پذیرش این واقعیت و استفاده از اهرم تخصص دیگران است.

اگر می‌خواهید از تورم جا نمانید و سرمایه‌تان رشد واقعی داشته باشد باید از رفتارهای هیجانی و آماتورگونه دست بردارید. تیم فرشاد مصفا با سال‌ها تجربه و دانش آکادمیک و عملی آماده است تا بار سنگین مدیریت سرمایه را از دوش شما بردارد. ما اینجا هستیم تا با شفافیت، دانش و ابزارهای قانونی امنیت و رشد دارایی شما را تضمین کنیم.