چرا بیشتر معامله گران با الگوی کف و سقف دوقلو ضرر می کنند؟

منتشر شده در 1404/11/28

مقدمه

اگر بخواهم صادقانه بگویم، الگوی کف و سقف دوقلو یکی از پرتکرارترین دلایل ضرر معامله گران تازه کار و حتی نیمه حرفه ای است. نه به این دلیل که این الگو ذاتا بد یا غیرکاربردی است، بلکه چون بد فهمیده شده، بد آموزش داده شده و بد استفاده می شود. این مقاله قرار نیست تعریف تکراری الگو را دوباره بگوید. قرار است توضیح بدهم چرا در دنیای واقعی بازار، آن چیزی که در کتاب و ویدیو دیده اید اغلب کار نمی کند و چگونه همین سوءبرداشت باعث ضرر مستمر شده است.

الگوی کف و سقف دوقلو چیست و چرا اینقدر محبوب شده

الگوی کف دوقلو و سقف دوقلو از ساده ترین الگوهای کلاسیک تحلیل تکنیکال هستند. دو قله تقریبا هم سطح در سقف دوقلو و دو کف تقریبا هم سطح در کف دوقلو. محبوبیت این الگو از چند جا می آید. ساده است، بصری است، سریع تشخیص داده می شود و به معامله گر این حس را می دهد که می تواند نقطه برگشت بازار را شکار کند. مشکل دقیقا همین جاست. شکار نقطه برگشت یکی از سخت ترین کارهای بازار است، اما این الگو طوری تبلیغ شده که انگار ساده ترین راه پول درآوردن است.

اولین اشتباه مرگبار تشخیص زودهنگام الگو

بیشتر معامله گران قبل از کامل شدن الگو وارد معامله می شوند. هنوز قله دوم یا کف دوم شکل نگرفته، اما ذهن معامله گر دنبال تایید می گردد. بازار کمی واکنش نشان می دهد و فرد فکر می کند الگو تشکیل شده است. نتیجه چیست؟ بازار ادامه مسیر قبلی را می رود و حد ضرر فعال می شود. الگوی دوقلو فقط زمانی معنا دارد که ساختار آن کامل شده باشد، نه زمانی که صرفا شبیه آن به نظر می رسد.

دومین اشتباه نادیده گرفتن روند غالب بازار

هیچ الگویی مستقل از روند معنا ندارد. سقف دوقلو در یک روند صعودی قوی، اغلب فقط یک اصلاح موقت است. کف دوقلو در یک روند نزولی قدرتمند، بیشتر شبیه یک توقف کوتاه است تا برگشت واقعی. معامله گری که فقط شکل الگو را می بیند و به روند بالادستی توجهی ندارد، عملا در حال معامله خلاف جریان نقدینگی است. این یعنی احتمال ضرر بالا، حتی اگر الگو از نظر ظاهری درست باشد.

سومین اشتباه استفاده مکانیکی از الگو بدون زمینه بازار

بازار فقط قیمت نیست. خبر، نقدینگی، ساعت معامله، ساختار بازار، رفتار بازیگران بزرگ و حتی احساسات عمومی تاثیر مستقیم دارند. الگوی سقف دوقلو روی چارت بیت کوین در آخر هفته با حجم پایین، هیچ شباهتی به همان الگو روی شاخص کل بورس در زمان انتشار خبر سیاسی ندارد. معامله گرانی که الگو را بدون درک زمینه بازار استفاده می کنند، در واقع دارند چشم بسته تصمیم می گیرند.

چهارمین اشتباه تعیین حد ضرر غیرمنطقی

یکی از دلایل اصلی ضرر در این الگو، حد ضررهای غیرواقعی است. بعضی حد ضرر را دقیقا چند تیک بالای سقف دوم یا زیر کف دوم می گذارند. بازار حرفه ای دقیقا همین جاها شکار می کند. نقدینگی بالای سقف ها و زیر کف ها جمع می شود. اگر حد ضرر شما آنجاست، عملا غذای بازار شده اید. حد ضرر باید با منطق ساختار بازار تعیین شود، نه صرفا شکل هندسی الگو.

پنجمین اشتباه هدف گذاری خیالی

در کتاب ها گفته می شود فاصله سقف تا خط گردن را اندازه بگیرید و همان مقدار را به پایین یا بالا پروجکت کنید. در عمل، بازار به این خطوط علاقه ای ندارد. اهداف قیمتی باید با سطوح عرضه و تقاضا، نقدینگی و تایم فریم بالاتر همخوانی داشته باشند. معامله گری که کورکورانه تارگت تئوریک الگو را دنبال می کند، یا زودتر از موعد خارج می شود یا سود را پس می دهد.

مشکل اصلی آموزش سطحی تحلیل تکنیکال

واقعیت تلخ این است که بخش بزرگی از آموزش های موجود، تحلیل تکنیکال را به یک سری اشکال کارتونی تقلیل داده اند. به افراد یاد داده می شود که اگر این شکل را دیدی بخر، اگر آن شکل را دیدی بفروش. بازار اینقدر ساده نیست. الگوی دوقلو یک ابزار کمکی است، نه استراتژی مستقل. بدون مدیریت ریسک، بدون پلن معاملاتی و بدون درک رفتار بازار، این الگو بیشتر ضرر می زند تا سود بدهد.

چرا معامله گران تازه کار بیشتر آسیب می بینند

معامله گر تازه کار دنبال قطعیت است. الگوی دوقلو به او این حس را می دهد که بازار قابل پیش بینی است. دو تا سقف یعنی ریزش، دو تا کف یعنی صعود. این قطعیت خیالی باعث می شود فرد حجم بالا بزند، حد ضرر را جابه جا کند و به ضرر اجازه رشد بدهد. تجربه به شما یاد می دهد که در بازار هیچ قطعیتی وجود ندارد، فقط احتمال است.

تجربه شخصی من از معامله با این الگو

در سال های ابتدایی فعالیتم، خودم بارها با همین الگو ضرر کردم. نه چون الگو غلط بود، بلکه چون من آماده استفاده از آن نبودم. زمانی توانستم از الگوی کف و سقف دوقلو استفاده بهتری ببرم که آن را در چارچوب مدیریت سرمایه، تایید چندگانه و هم جهت با ساختار بازار قرار دادم. حتی الان هم این الگو فقط بخش کوچکی از تصمیم گیری من است، نه عامل اصلی.

چه زمانی الگوی دوقلو می تواند مفید باشد

این الگو زمانی ارزش بررسی دارد که

روند قبلی ضعیف شده باشد

واکنش قیمت به سقف یا کف دوم همراه با کاهش مومنتوم باشد

حجم معاملات رفتار متفاوتی نسبت به حرکت قبلی نشان دهد

سطح الگو با ناحیه مهم عرضه یا تقاضا همپوشانی داشته باشد

حتی در این شرایط هم معامله بدون برنامه مدیریت ریسک منطقی نیست.

چرا بیشتر معامله گران بعد از چند بار ضرر هنوز ادامه می دهند

اثر اعتماد به نفس کاذب یکی از عوامل اصلی است. معامله گر فکر می کند دفعه بعد بهتر تشخیص می دهد. اما بدون اصلاح نگاه و سیستم معاملاتی، نتیجه تغییر نمی کند. بازار به امید و آرزو واکنش نشان نمی دهد. فقط به رفتار واقعی پول واکنش نشان می دهد.

الگوی دوقلو و نقش مدیریت سرمایه

حتی بهترین الگوها هم نرخ موفقیت صد درصد ندارند. تفاوت معامله گر حرفه ای و آماتور در این است که حرفه ای حتی در معاملات ناموفق هم زنده می ماند. اگر با الگوی دوقلو حجم نامتناسب بزنید، چند معامله اشتباه کافی است تا بخش بزرگی از سرمایه از بین برود. مدیریت سرمایه نه یک گزینه، بلکه شرط بقاست.

جمع بندی واقع گرایانه

اگر بخواهم بدون تعارف بگویم، الگوی کف و سقف دوقلو برای اکثر معامله گران ابزار مناسبی نیست، چون اغلب بدون دانش کافی، بدون صبر و بدون سیستم از آن استفاده می کنند. این الگو نه جادو است و نه تضمین سود. اگر قرار است از آن استفاده کنید، باید آن را در چارچوبی بزرگ تر ببینید. در غیر این صورت، بهتر است اصلا سراغش نروید.