قانون پارکینسون چطور زمان و انرژی شما را می بلعد

منتشر شده در 1404/09/17

اگر حس می کنید همیشه در حال کار هستید اما در پایان روز خروجی قابل دفاعی ندارید، احتمال زیاد درگیر قانون پارکینسون شده اید.

به عنوان کسی که سال ها در بازار های مالی، سبدگردانی، راه اندازی استارتاپ حقوقی و مدیریت تیم کار کرده ام، بار ها دیده ام که چطور این قانون آرام و بی سر و صدا زمان، انرژی و تمرکز ما را می خورد و در نهایت کیفیت تصمیم های مالی و شغلی ما را پایین می آورد.

در این مطلب می خواهم از زاویه تجربه شخصی خودم توضیح بدهم قانون پارکینسون چیست، چرا به شکل نامرئی زمان و انرژی شما را می بلعد و مهم تر از آن، با چه روش های ساده و عملی می توانید جلوی آن را بگیرید تا هم در زندگی شخصی و هم در سرمایه گذاری نتیجه بهتری بگیرید.

قانون پارکینسون چیست

قانون پارکینسون به زبان ساده می گوید:

هر کار به اندازه زمانی که برای آن در نظر می گیرید، کش می آید و پر می شود.

اگر برای کاری که واقعا می شود در 30 دقیقه انجامش داد، یک روز کامل وقت بگذارید، ذهن شما ناخود آگاه آن کار را آن قدر کش می دهد و پیچیده می کند تا تمام آن روز را پر کند، بدون این که لزوما نتیجه بهتری بگیرید.

این قانون در ظاهر فقط درباره زمان صحبت می کند، اما در عمل روی انرژی، تمرکز و احساس شما نسبت به خودتان و کارتان هم اثر مستقیم می گذارد.

مثال های روزمره از قانون پارکینسون

احتمالا بعضی از این موقعیت ها برای شما آشنا است:

می خواهید یک پیام مهم در واتساپ یا یک ایمیل کاری بنویسید، به جای 5 دقیقه، نیم ساعت تا یک ساعت وقت می گذارید و چند بار متن را پاک و اصلاح می کنید.
کار های بانکی، قبوض یا امور اداری را می گذارید برای «امروز عصر». ناگهان سه چهار ساعت گذشته، خسته شده اید اما هنوز حس می کنید یک چیز هایی جا مانده است.
قرار است یک گزارش کوتاه، یک متن یا یک طرح ساده آماده کنید، اما چون برای آن زمان مشخص و خروجی واضح تعریف نکرده اید، به یک کار کش دار و فرساینده تبدیل می شود.

در سطح ساده این قانون فقط وقت شما را هدر می دهد، اما در سطح عمیق تر، تصویر ذهنی شما از کار را هم خراب می کند.

قانون پارکینسون در بازار های مالی و سرمایه گذاری

در سبدگردانی و کار با سرمایه گذاران این قانون را خیلی شفاف تر می بینم.

بار ها دیده ام که فرد:

می داند چه نماد ها یا چه رمزارز هایی را باید بررسی کند
ابزار ها و اطلاعات کافی هم در دسترس دارد
اما تحلیل را آن قدر طول می دهد که فرصت ها از دست می روند یا تصمیم ها زمانی گرفته می شوند که بازار از آن ها عبور کرده است

چند شکل رایج از این مشکل در سرمایه گذاری:

ساعت های طولانی چک کردن چارت ها، کانال ها، ویدیو ها و توییت ها بدون این که در انتها به یک تصمیم مشخص برسیم
باز کردن ده ها تب و اپلیکیشن به طور هم زمان، بدون یک چارچوب روشن برای این که دقیقا دنبال چه هستیم
تعویق دائمی خرید، فروش یا بازنگری پرتفوی به خاطر این احساس که «هنوز کامل بررسی نکرده ام»

نتیجه این روند:

خستگی شدید ذهنی
از دست رفتن موقعیت های خوب
تصمیم های ناگهانی و احساسی وقتی از این بلاتکلیفی خسته می شویم

مشکل فقط زمان نیست، انرژی و تمرکز است

خیلی ها فکر می کنند قانون پارکینسون فقط درباره هدر رفتن زمان است، اما از دید من، آسیب بزرگ تر در سطح انرژی و تمرکز اتفاق می افتد.

ما در طول روز یک ظرفیت محدود برای تصمیم گیری، تمرکز و تحمل استرس داریم. هر بار که:

بین اپلیکیشن های مختلف جابه جا می شویم
موضوعات مختلف را نیمه کاره رها و دوباره بر می گردیم
بدون برنامه مشخص، وارد فضای شبکه های اجتماعی یا خبر های مالی می شویم

در واقع بخشی از همین ظرفیت محدود را می سوزانیم.

سه اثر مهم که بار ها در خودم و مخاطبانم دیده ام:

خستگی تصمیم گیری
بعد از چند ساعت کار کش دار و پراکنده، نه خروجی واقعی داریم نه انرژی برای تصمیم های مهم.
تصمیم های احساسی در بازار
وقتی چند ساعت بی هدف چارت ها را بالا و پایین می کنیم، احتمال این که در انتها فقط برای خلاص شدن از این وضعیت یک معامله عجولانه انجام بدهیم، بالا می رود.
سنگین شدن شروع کار های بعدی
وقتی یک کار را بی دلیل کش می دهیم، ذهن ما آن را به عنوان «کار سخت و خسته کننده» ثبت می کند و دفعه بعد شروع کردن همان کار سخت تر می شود.

اشتباه های رایج ما در برخورد با زمان و کار

در فضای کار و زندگی روز مره در ایران چند الگوی تکراری و اشتباه زیاد دیده می شود که قانون پارکینسون را تقویت می کند:

باز گذاشتن کل روز برای یک کار مبهم

جمله های آشنا:

امروز می نشینم روی کار هام تمرکز می کنم
امروز می خواهم بالاخره تکلیف بازار را برای خودم مشخص کنم
امروز می خواهم همه چیز را جمع و جور کنم

مشکل این جملات این است که:

زمان مشخص ندارند
خروجی تعریف شده ندارند
مغز نمی داند دقیقا چه چیزی را باید تحویل بدهد

در نتیجه روز می گذرد، انرژی مصرف می شود، اما خروجی قابل اندازه گیری به دست نمی آید.

پیگیری دائمی و بدون چارچوب بازار

خیلی ها عملا تمام روز در حال چک کردن قیمت ها، خبر ها و کانال ها هستند، اما در پایان روز:

نه استراتژی روشنی دارند
نه می دانند چرا فلان معامله را انجام داده یا انجام نداده اند

این سبک پیگیری بازار:

تمرکز را می گیرد
استرس مزمن ایجاد می کند
کیفیت زندگی غیر مالی را هم خراب می کند

چندکارگی ظاهری، اتلاف واقعی

از بیرون به نظر می رسد فرد بسیار فعال است:

هم فایل های کاری باز است
هم چارت های قیمت باز است
هم پیام ها و شبکه های اجتماعی

اما در عمل، هیچ کدام از کار ها تا عمق لازم جلو نمی روند. این همان نقطه ای است که قانون پارکینسون حداکثر استفاده را از ما می برد.

چارچوب عملی برای شکستن قانون پارکینسون

حالا برسیم به مهم ترین بخش: چه کار می شود کرد که قانون پارکینسون به جای این که زمان و انرژی ما را ببلعد، اثرش کم و کنترل شود.

چند اصل ساده اما بسیار موثر را از تجربه شخصی خودم در سبدگردانی، محتوا، و مدیریت استارتاپ حقوقی به شما می گویم.

زمان محدود و خروجی مشخص برای هر کار

قبل از شروع هر کار مهم، دو چیز باید روشن باشد:

چقدر زمان برای آن می گذارم
قرار است در انتهای این زمان دقیقا چه خروجی داشته باشم

چند مثال:

به جای «امروز پرتفوی ام را بررسی می کنم»، بگویید: «از ساعت 9 تا 9 و 45 سه نماد اصلی پرتفوی را بررسی می کنم و در انتها تصمیم می گیرم کدام را نگه دارم، اضافه کنم یا کم کنم.»
به جای «امروز روی این پروژه کار می کنم»، بگویید: «در 40 دقیقه نسخه اولیه متن قرارداد را می نویسم، حتی اگر ناقص باشد.»

ذهن شما وقتی می داند:

که زمان محدود است
و خروجی مشخص دارد

به شکل موثرتری کار می کند و کمتر در حاشیه ها گیر می افتد.

کار عمیق در بلوک های بدون مزاحمت

برای کار های فکری مثل تحلیل بازار، طراحی استراتژی، نوشتن، برنامه ریزی و تصمیم های جدی، شما به بلوک های کار عمیق نیاز دارید.

بلوک کار عمیق یعنی بازه های 45 تا 60 دقیقه ای که در آن:

گوشی در دسترس نیست
نوتیفیکیشن ها قطع هستند
فقط یک فایل یا یک موضوع باز است
هیچ گفت و گو یا مکالمه جانبی در جریان نیست

من خودم برای کار های مهم، این مدل کار عمیق را به تیم هم توصیه می کنم، چون تجربه نشان داده است که:

یک بلوک کار عمیق 45 دقیقه ای
معمولا از سه ساعت کار پراکنده و پر از حواس پرتی، خروجی بهتر و قابل اندازه گیری تری می دهد.

شروع های کوچک به جای شروع های ایده آل

یکی از جا هایی که قانون پارکینسون برعکس عمل می کند، زمان شروع کار است. وقتی شروع را به تعویق می اندازیم، کار اصلا آغاز نمی شود.

من برای خودم قانون 5 دقیقه دارم:

اگر کاری مهم است، تعهد می دهم فقط 5 دقیقه روی آن کار کنم.

در این 5 دقیقه قرار نیست کار تمام شود، فقط باید:

فایل را باز کنم
تیتر ها یا ساختار کلی را بنویسم
یک پاراگراف یا چند خط اول را شروع کنم

اغلب وقت ها همین 5 دقیقه باعث می شود مسیر باز شود و کار ادامه پیدا کند. اگر هم ادامه پیدا نکند، حداقل کار از حالت «غول شروع نشده» در ذهن خارج می شود.

طراحی محیط به نفع تمرکز

به جای این که فقط روی اراده تکیه کنیم، باید محیط را طوری طراحی کنیم که تمرکز انتخاب آسان تر باشد.

چند اقدام ساده:

اپلیکیشن های حواس پرتی را از صفحه اول گوشی بردارید
نوتیفیکیشن موارد غیر ضروری را خاموش کنید
در هنگام کار عمیق، مرورگر را از تب های اضافی خالی کنید
برای شبکه های اجتماعی، زمان های مشخص و محدود تعیین کنید

این تغییر های کوچک کمک می کند قانون پارکینسون نتواند با هر نوتیفیکیشن و پیام، تمرکز شما را بشکند و کار را کش بدهد.

استاندارد کردن تصمیم های تکراری

هر تصمیم تکراری که بار ها در طول هفته می گیرید، اگر استاندارد نشود، بخش قابل توجهی از انرژی شما را می گیرد.

در سرمایه گذاری، استاندارد سازی می تواند شامل موارد زیر باشد:

معیار های مشخص برای انتخاب سهم یا رمزارز
سقف تعداد معاملات روزانه یا هفتگی
زمان های ثابت برای بررسی وضعیت بازار

در زندگی شخصی و کاری هم:

الگوی نسبتا ثابت برای شروع روز
زمان مشخص برای امور مالی شخصی
چارچوب روشن برای هزینه های ماهانه

این استاندارد ها باعث می شوند انرژی تصمیم گیری شما برای موارد واقعا مهم ذخیره شود، نه این که در ده ها تصمیم کوچک و تکراری مصرف شود.

مدیریت انرژی در کنار مدیریت زمان

اگر فقط زمان را مدیریت کنید و به انرژی توجه نکنید، بعد از مدتی خسته و دلزده می شوید، حتی اگر ظاهرا برنامه منظم داشته باشید.

سه لایه مهم مدیریت انرژی:

بدن

خواب تا حد امکان منظم
حتی فعالیت بدنی سبک در هفته
تغذیه ای که نوسان شدید انرژی ایجاد نکند

هدف، سبک زندگی ایده آل نیست، هدف این است که به سطحی برسید که مغز شما بتواند تصمیم های مالی و کاری با کیفیت بگیرد.

ذهن

محدود کردن ورودی های بی ارزش و پر استرس
داشتن زمان های کوتاه بدون صفحه نمایش در طول روز
نوشتن افکار و نگرانی ها تا از ذهن خارج شوند و روی کاغذ بیایند

احساس امنیت نسبی مالی

وقتی تمام مسائل مالی شما مبهم و بدون تصویر کلی باشد، ذهن به شکل دائمی در حالت هشدار می ماند.

داشتن یک نظم حداقلی مالی کمک زیادی می کند:

بدانید درآمد و هزینه های شما تقریبا چه الگویی دارند
بدانید چه مقدار نقد، چه مقدار سرمایه گذاری کوتاه مدت و چه مقدار بلند مدت دارید
بدانید در شرایط اضطراری به چه منابعی می توانید تکیه کنید

این شفافیت ذهنی، فضا باز می کند تا در کار، یادگیری و تصمیم های سرمایه گذاری کیفیت بالاتری داشته باشید.

رابطه قانون پارکینسون با برون سپاری هوشمند

یکی از جا هایی که قانون پارکینسون بیشترین آسیب را به افراد می زند، مدیریت سرمایه است.

خیلی ها:

نه زمان کافی دارند که به صورت حرفه ای بازار را رصد و تحلیل کنند
نه تخصص کافی دارند که در شرایط پیچیده بازار تصمیم دقیق بگیرند
اما با این حال کار را رها هم نمی کنند و در یک بلاتکلیفی فرساینده می مانند

در عمل با دو گروه زیاد روبه رو می شوم:

کسانی که دوست دارند همه چیز را خودشان تحلیل کنند، اما حجم کار و پیچیدگی بازار با زندگی و شغل و خانواده آن ها نمی خواند
کسانی که اصلا علاقه ای به درگیری روزانه با بازار ندارند، اما از ترس اشتباه، هیچ ساختار کمکی برای خودشان تعریف نکرده اند

راه حل به نظر من ترکیبی است:

اگر علاقه و زمان دارید، چارچوب، محدودیت و برنامه مشخص برای کار با بازار بسازید
اگر می بینید این کار در کنار زندگی به منبع استرس تبدیل شده، بخشی از کار را به تیم حرفه ای بسپارید و نقش خودتان را در سطحی تنظیم کنید که به شما و خانواده تان فشار نیاورد

جمع بندی

قانون پارکینسون یک نظریه تئوریک در کتاب ها نیست، یک واقعیت روز مره در کار، زندگی و سرمایه گذاری است.

اگر آن را نشناسیم و برایش ساختار طراحی نکنیم، آرام آرام:

زمان ما را می خورد
انرژی و تمرکز ما را فرسوده می کند
کیفیت تصمیم های ما را پایین می آورد

تجربه من در بازار های مالی، سبدگردانی و فضای حقوقی نشان داده است که اغلب افراد مشکل کمبود زمان یا استعداد ندارند، مشکل آن ها نبودن ساختار روشن برای استفاده از زمان و انرژی است.

با چند اصل ساده می توانید اثر این قانون را تا حد زیادی کنترل کنید:

برای هر کار مهم، زمان محدود و خروجی مشخص تعریف کنید
در طول هفته چند بلوک کار عمیق بدون مزاحمت داشته باشید
با شروع های کوچک پنج دقیقه ای، مقاومت ذهنی را بشکنید
محیط را طوری طراحی کنید که تمرکز انتخاب ساده تر باشد
تصمیم های تکراری را استاندارد کنید
هم زمان به انرژی، بدن، ذهن و نظم مالی توجه کنید

اگر احساس می کنید مدیریت زمان، سرمایه و انرژی برای شما تبدیل به یک چرخه خستگی و بلاتکلیفی شده، قدم بعدی فقط اطلاعات بیشتر نیست، ساختن سیستم و در صورت نیاز استفاده از تیم حرفه ای است.

خدمات تیم فرشاد مصفا

اگر به دنبال مدیریت حرفه ای دارایی خود هستید، می توانید از خدمات تخصصی سبدگردانی ما استفاده کنید:

همچنین در تیم ما یک استارتاپ حقوقی فعال است که خدمات مشاوره و وکالت را با نگاه اقتصادی برای کسب و کارها و افراد ارائه می دهد.

نویسنده: فرشاد مصفا

کارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی از دانشگاه تهران

موسس تیم سبدگردانی و استارتاپ حقوقی در زمینه مشاوره و وکالت

با بیش از ده سال سابقه فعالیت در بازار بورس، طلا و ارز دیجیتال

اینستاگرام: https://www.instagram.com/farshadmosaffa/

یوتیوب: https://youtube.com/@farshadmosaffa

لینکدین: https://www.linkedin.com/in/farshad-mosaffa

توییتر (X): https://x.com/FarshadMosaffa