

0
چرا پول امروز با پول فردا برابر نیست؟
منتشر شده در 1405/03/19
اگر بخواهم خیلی ساده بگویم، پول امروز با پول فردا برابر نیست چون زمان، تورم، ریسک و فرصت سرمایهگذاری روی ارزش پول اثر میگذارند. اسکناسی که امروز در دست شماست، فقط یک عدد چاپشده نیست. این پول میتواند امروز خرج شود، سرمایهگذاری شود، بدهی شما را کم کند، کالایی را برایتان بخرد یا جلوی یک ضرر را بگیرد. اما همین پول اگر به آینده منتقل شود، دیگر همان قدرت قبلی را ندارد.
من، فرشاد مصفا، در سالهایی که در بازارهای مالی، سبدگردانی، تحلیل سرمایهگذاری و مشاوره اقتصادی فعالیت داشتهام، بارها دیدهام که بسیاری از تصمیمهای اشتباه مالی، از درک نکردن همین مفهوم ساده شروع میشود: ارزش زمانی پول.
بسیاری از مردم فکر میکنند اگر امروز 100 میلیون تومان داشته باشند و سال بعد هم 100 میلیون تومان داشته باشند، چیزی از دست ندادهاند. اما واقعیت این است که در اقتصاد ایران، به دلیل تورم، نوسان نرخ ارز، تغییر قیمت داراییها و کاهش قدرت خرید، ممکن است همان 100 میلیون تومان سال بعد فقط بخش کوچکی از نیازهای امروز شما را پوشش دهد.
در این مقاله میخواهم به زبان ساده توضیح بدهم چرا پول امروز با پول فردا برابر نیست، این موضوع چه اثری روی زندگی روزمره ما دارد و چطور باید تصمیمهای مالی خود را بر اساس آن اصلاح کنیم.
ارزش زمانی پول یعنی چه؟
ارزش زمانی پول یعنی یک مقدار مشخص پول در زمانهای مختلف، ارزش یکسانی ندارد. به بیان سادهتر، 10 میلیون تومان امروز با 10 میلیون تومان یک سال دیگر برابر نیست.
چرا؟
چون پول امروز میتواند همین حالا برای شما کار کند. میتواند وارد یک سرمایهگذاری شود، کالا بخرد، بدهی را تسویه کند یا جلوی افزایش هزینهها را بگیرد. اما پولی که قرار است در آینده دریافت کنید، هنوز در اختیار شما نیست و تا زمانی که به دستتان برسد، ممکن است قدرت خرید آن کمتر شود.
برای مثال فرض کنید امروز 50 میلیون تومان دارید. با این پول میتوانید یک کالای مشخص بخرید. اگر تصمیم بگیرید این پول را نگه دارید و یک سال بعد همان کالا را بخرید، احتمال زیادی وجود دارد که قیمت آن کالا بیشتر شده باشد. در نتیجه، 50 میلیون تومان سال آینده دیگر همان کاری را نمیکند که امروز میتوانست انجام دهد.
این یعنی عدد پول ثابت مانده، اما ارزش واقعی آن تغییر کرده است.
تفاوت ارزش اسمی و ارزش واقعی پول
یکی از مهمترین اشتباههایی که مردم در تصمیمهای مالی انجام میدهند، توجه به ارزش اسمی پول و نادیده گرفتن ارزش واقعی آن است.
ارزش اسمی یعنی همان عددی که روی پول یا در حساب بانکی میبینید. مثلا 100 میلیون تومان.
ارزش واقعی یعنی قدرت خرید آن پول. یعنی با این 100 میلیون تومان واقعا چه چیزهایی میتوانید بخرید.
ممکن است حساب بانکی شما از 100 میلیون تومان به 120 میلیون تومان برسد و احساس کنید 20 درصد سود کردهاید. اما اگر در همان مدت تورم 40 درصد بوده باشد، شما در واقع از نظر قدرت خرید فقیرتر شدهاید. چون پولتان بیشتر شده، اما قیمت کالاها و خدمات سریعتر رشد کردهاند.
این نکته در اقتصاد ایران بسیار مهم است. در کشوری که تورم مزمن وجود دارد، صرفا زیاد شدن عدد دارایی کافی نیست. باید ببینید آیا دارایی شما از تورم جلوتر حرکت کرده یا نه.
تورم چگونه پول شما را ضعیف میکند؟
تورم یعنی افزایش عمومی قیمت کالاها و خدمات. وقتی تورم وجود دارد، برای خرید همان چیزهای قبلی باید پول بیشتری پرداخت کنید.
فرض کنید امسال هزینه خرید ماهانه خانواده شما 20 میلیون تومان است. اگر تورم سالانه 40 درصد باشد، سال آینده برای حفظ همان سطح زندگی احتمالا به حدود 28 میلیون تومان در ماه نیاز دارید. یعنی اگر درآمد یا سرمایه شما رشد نکند، مجبور میشوید از کیفیت زندگی خود کم کنید.
تورم به شکل آرام و پیوسته از ارزش پول کم میکند. برخلاف یک ضرر ناگهانی در بازار که همه آن را میبینند، اثر تورم تدریجی است. شما شاید امروز متوجه نشوید، اما بعد از چند سال میبینید پولی که زمانی میتوانست خانه، ماشین یا یک کسبوکار کوچک بخرد، حالا فقط بخشی از آن را پوشش میدهد.
به همین دلیل من همیشه میگویم در اقتصاد تورمی، نگهداری پول نقد بدون برنامه، خودش یک نوع ریسک است. خیلیها فکر میکنند اگر پولشان را سرمایهگذاری نکنند، ریسک نکردهاند. اما واقعیت این است که نگه داشتن پول نقد در تورم بالا، به معنی پذیرش قطعی کاهش قدرت خرید است.
چرا دریافت پول امروز بهتر از دریافت همان پول در آینده است؟
اگر قرار باشد بین دریافت 100 میلیون تومان امروز و دریافت 100 میلیون تومان یک سال دیگر انتخاب کنید، از نظر مالی معمولا دریافت پول امروز منطقیتر است.
دلیل اول، تورم است. 100 میلیون تومان امروز احتمالا قدرت خرید بیشتری نسبت به 100 میلیون تومان سال آینده دارد.
دلیل دوم، فرصت سرمایهگذاری است. اگر پول را امروز دریافت کنید، میتوانید آن را وارد یک مسیر سرمایهگذاری کنید. مثلا بخشی از آن را در بورس، صندوقها، طلا، ارز دیجیتال، کسبوکار یا سایر داراییها قرار دهید. اگر این سرمایهگذاری درست انجام شود، پول شما رشد میکند.
دلیل سوم، ریسک آینده است. پولی که قرار است در آینده دریافت شود، قطعی نیست. ممکن است طرف مقابل بدقولی کند، شرایط اقتصادی تغییر کند یا ارزش پول به شدت کاهش یابد.
پس پول امروز فقط به خاطر زمان ارزشمندتر نیست. به خاطر کنترل، اختیار و فرصتهایی که به شما میدهد هم ارزش بیشتری دارد.
فرصت از دست رفته یعنی چه؟
در بازارهای مالی مفهومی به نام هزینه فرصت وجود دارد. هزینه فرصت یعنی وقتی یک انتخاب انجام میدهید، از سود یا منفعت انتخابهای دیگر صرفنظر میکنید.
مثلا اگر 200 میلیون تومان پول نقد را یک سال در حساب بدون بازده نگه دارید، شاید در ظاهر ضرر نکرده باشید. اما اگر در همان مدت بازار طلا، بورس یا یک دارایی مناسب رشد کرده باشد، شما یک فرصت را از دست دادهاید.
این ضرر همیشه در صورتحساب بانکی دیده نمیشود. اما در زندگی واقعی اثر دارد.
برای مثال ممکن است کسی سالها پولش را نقد نگه دارد تا در فرصت مناسب خانه بخرد. اما قیمت خانه هر سال بیشتر شود و او هر سال از خرید دورتر شود. این فرد شاید پولش را از دست نداده باشد، اما فرصت خرید را از دست داده است.
در اقتصاد ایران، هزینه فرصت بسیار جدی است. چون قیمت داراییها در دورههای مختلف میتواند جهشهای بزرگی داشته باشد. کسی که مفهوم ارزش زمانی پول را نمیفهمد، معمولا دیر تصمیم میگیرد و دیر تصمیم گرفتن در بازارهای مالی گاهی بسیار پرهزینه است.
نرخ بهره و ارزش زمانی پول
در اقتصاد، نرخ بهره یکی از ابزارهای اصلی برای سنجش ارزش زمانی پول است. نرخ بهره نشان میدهد که پول امروز در آینده با چه نرخی باید افزایش پیدا کند تا ارزش زمانی آن جبران شود.
اگر شما امروز به کسی 100 میلیون تومان قرض بدهید و یک سال بعد همان 100 میلیون تومان را پس بگیرید، از نظر عددی پولتان برگشته است. اما از نظر واقعی احتمالا ضرر کردهاید. چون در این یک سال تورم وجود داشته و شما فرصت سرمایهگذاری را هم از دست دادهاید.
به همین دلیل در معاملات مالی، وامها، قراردادها، سرمایهگذاریها و حتی محاسبه ارزش شرکتها، زمان دریافت پول اهمیت زیادی دارد.
در بازار سرمایه هم همین منطق وجود دارد. اگر یک شرکت قرار است در آینده سود بسازد، تحلیلگر باید بررسی کند که ارزش آن سودهای آینده امروز چقدر است. سودی که پنج سال دیگر به دست میآید، با سودی که امسال به دست میآید برابر نیست.
تنزیل پول آینده به امروز
یکی از مفاهیم مهم در سرمایهگذاری، تنزیل است. تنزیل یعنی محاسبه ارزش امروز پولی که قرار است در آینده دریافت شود.
فرض کنید کسی به شما پیشنهاد میدهد امروز 100 میلیون تومان بپردازید و سه سال دیگر 200 میلیون تومان دریافت کنید. آیا این معامله خوب است؟
پاسخ قطعی نیست. باید ببینید تورم، ریسک، نرخ بازده مورد انتظار و فرصتهای جایگزین چقدر است. اگر در این سه سال قیمتها چند برابر شود، شاید 200 میلیون تومان آینده جذاب نباشد. اما اگر بازدهی آن نسبت به گزینههای دیگر مناسب باشد، میتواند قابل بررسی باشد.
در تصمیمهای مالی حرفهای، ما هیچوقت فقط به عدد آینده نگاه نمیکنیم. همیشه میپرسیم ارزش امروز آن پول چقدر است و در مقایسه با ریسک، آیا این سرمایهگذاری منطقی است یا نه.
پول نقد همیشه امن نیست
یکی از باورهای رایج این است که پول نقد امنترین دارایی است. این حرف فقط در بعضی شرایط درست است. پول نقد برای مدیریت هزینههای کوتاهمدت و داشتن ذخیره اضطراری لازم است، اما اگر بخش بزرگی از دارایی شما برای مدت طولانی نقد بماند، در اقتصاد تورمی آسیب میبیند.
من همیشه پیشنهاد میکنم هر فرد یا خانواده، مقداری پول نقد برای هزینههای ضروری، درمان، اجاره، اقساط و شرایط غیرمنتظره داشته باشد. اما نگهداری کل سرمایه به شکل پول نقد، مخصوصا در بلندمدت، معمولا تصمیم درستی نیست.
پول نقد باید نقش ابزار مدیریت نقدینگی را داشته باشد، نه محل اصلی حفظ ثروت.
حفظ ارزش پول در بلندمدت معمولا نیازمند سرمایهگذاری در داراییهایی است که بتوانند حداقل با تورم حرکت کنند یا بهتر از آن، از تورم جلو بزنند.
اثر ارزش زمانی پول بر تصمیمهای روزمره
این مفهوم فقط مخصوص اقتصاددانها و فعالان بازار سرمایه نیست. ارزش زمانی پول روی تصمیمهای روزمره همه ما اثر دارد.
وقتی تصمیم میگیرید کالایی را نقد بخرید یا قسطی، باید ارزش زمانی پول را در نظر بگیرید.
وقتی بین اجارهنشینی و خرید خانه فکر میکنید، این مفهوم مهم است.
وقتی میخواهید پولتان را در بانک بگذارید یا وارد سرمایهگذاری دیگری کنید، باید قدرت خرید آینده را محاسبه کنید.
وقتی برای بازنشستگی برنامهریزی میکنید، باید بدانید هزینه زندگی در 10 یا 20 سال آینده با امروز متفاوت است.
حتی وقتی حقوق خود را بررسی میکنید، باید ببینید رشد درآمد شما از تورم عقب مانده یا نه. اگر حقوق شما 25 درصد رشد کرده اما تورم 40 درصد بوده، درآمد واقعی شما کاهش یافته است.
مثال ساده از کاهش قدرت خرید
فرض کنید در سالی مشخص، با 500 میلیون تومان میشد یک خودروی متوسط خرید. اگر شما همان سال 500 میلیون تومان نقد داشتید اما آن را بدون بازده نگه داشتید، ممکن است دو سال بعد قیمت همان خودرو به 1 میلیارد تومان برسد.
در ظاهر شما هنوز 500 میلیون تومان دارید. عدد پول شما کم نشده است. اما قدرت خرید شما نصف شده است. چون قبلا میتوانستید یک خودرو بخرید، حالا فقط نصف آن را میتوانید بخرید.
این دقیقا همان جایی است که تفاوت پول امروز و پول فردا خودش را نشان میدهد.
بسیاری از مردم ضرر را فقط وقتی میبینند که عدد داراییشان کم شود. اما در اقتصاد تورمی، ممکن است عدد دارایی ثابت بماند و شما باز هم ضرر کنید. این ضرر، کاهش قدرت خرید است.
چرا سرمایهگذاری ضروری میشود؟
وقتی میپذیریم پول امروز با پول فردا برابر نیست، نتیجه طبیعی آن این است که باید برای حفظ و رشد ارزش پول برنامه داشته باشیم. این برنامه در بیشتر موارد از مسیر سرمایهگذاری میگذرد.
سرمایهگذاری یعنی تبدیل پول به دارایی یا فعالیتی که انتظار داریم در آینده ارزش بیشتری ایجاد کند. این دارایی میتواند سهام، صندوق سرمایهگذاری، طلا، ملک، ارز دیجیتال، کسبوکار یا حتی آموزش و مهارت باشد.
البته سرمایهگذاری بدون دانش، خودش میتواند خطرناک باشد. هدف این نیست که هر پولی را به هر بازاری ببریم. هدف این است که پول را بر اساس شرایط فرد، افق زمانی، میزان ریسکپذیری و اهداف مالی در جای درست قرار دهیم.
در تجربه من، یکی از بزرگترین اشتباهها این است که افراد بدون برنامه وارد بازار میشوند و بعد از یک نوسان، تصمیم احساسی میگیرند. سرمایهگذاری درست باید با شناخت، تحلیل، مدیریت ریسک و صبر همراه باشد.
ریسک را نباید با بیعملی اشتباه گرفت
خیلیها از ترس ریسک، هیچ کاری نمیکنند. اما بیعملی هم ریسک دارد.
اگر شما پولتان را سرمایهگذاری کنید، ممکن است دچار نوسان شوید. اما اگر پولتان را نقد نگه دارید، در تورم بالا تقریبا مطمئن هستید که قدرت خریدتان کاهش پیدا میکند.
پس سوال درست این نیست که «ریسک کنم یا نه؟» سوال درست این است که «کدام ریسک را آگاهانه مدیریت کنم؟»
ریسک بازار، ریسک تورم، ریسک نقدشوندگی، ریسک تصمیم اشتباه و ریسک از دست دادن فرصت، همه وجود دارند. فردی که سواد مالی دارد، ریسک را حذف نمیکند، بلکه آن را مدیریت میکند.
زمان در سرمایهگذاری چه نقشی دارد؟
زمان یکی از مهمترین داراییهای مالی شماست. هرچه زودتر مفهوم ارزش زمانی پول را بفهمید و برای داراییهای خود برنامهریزی کنید، شانس بیشتری برای ساختن ثروت دارید.
سرمایهگذاری زودتر شروعشده، حتی با مبالغ کوچک، میتواند در بلندمدت نتیجه قابل توجهی داشته باشد. دلیل آن اثر بازده مرکب است. یعنی سود شما میتواند دوباره وارد سرمایهگذاری شود و خودش سود بسازد.
به همین دلیل، یک فرد 25 ساله که با مبلغ کم اما منظم سرمایهگذاری میکند، ممکن است در بلندمدت از فردی که در 45 سالگی با مبلغ بزرگتر شروع میکند، نتیجه بهتری بگیرد.
در بازارهای مالی، زمان فقط یک عدد نیست. زمان فرصت یادگیری، تجربه، رشد سرمایه و جبران خطاهاست.
بازده مرکب و قدرت زمان
بازده مرکب یکی از مهمترین مفاهیم مالی است. یعنی سودی که به دست میآورید، خودش وارد سرمایهگذاری میشود و در دورههای بعد سود جدید ایجاد میکند.
فرض کنید هر سال 30 درصد بازده بگیرید و سود خود را خارج نکنید. در این حالت، سرمایه شما فقط به صورت خطی رشد نمیکند، بلکه اثر رشد روی رشد اتفاق میافتد.
البته در بازار واقعی، بازده هر سال ثابت نیست. ممکن است یک سال سود بالا باشد، یک سال بازار منفی شود و یک سال رشد کند. اما اصل موضوع این است که زمان، اگر با انتخاب درست دارایی و مدیریت ریسک همراه شود، میتواند به نفع سرمایهگذار کار کند.
در مقابل، اگر پول شما بدون بازده بماند، زمان به ضرر شما کار میکند. چون تورم آرامآرام قدرت خریدتان را کم میکند.
در اقتصاد ایران چطور باید به پول نگاه کنیم؟
اقتصاد ایران ویژگیهایی دارد که ارزش زمانی پول را بسیار مهمتر میکند. تورم مزمن، تغییرات نرخ ارز، تحریمها، کسری بودجه، رشد نقدینگی و نوسانات بازارها باعث میشود که ارزش پول ملی در طول زمان تحت فشار باشد.
در چنین فضایی، نگاه سنتی به پول کافی نیست. اینکه فقط پسانداز کنیم و پول را در حساب نگه داریم، معمولا جواب نمیدهد. باید داراییها را مدیریت کرد.
مدیریت دارایی یعنی بدانیم چه مقدار پول نقد لازم داریم، چه مقدار باید در داراییهای کمریسک باشد، چه مقدار میتواند وارد بازارهای پرریسکتر شود و افق زمانی هر بخش چیست.
برای یک فرد ممکن است بورس گزینه مناسبی باشد. برای فرد دیگر صندوقهای کمریسک بهتر باشد. برای کسی که تحمل نوسان بالایی دارد، بخشی از سرمایه در ارز دیجیتال قابل بررسی است. برای خانوادهای دیگر، ترکیبی از داراییها منطقیتر است.
نسخه واحد برای همه وجود ندارد. اما اصل ثابت این است: پول نباید بدون برنامه رها شود.
بدهی هم تحت تاثیر ارزش زمانی پول است
ارزش زمانی پول فقط درباره سرمایهگذاری نیست. درباره بدهی هم هست.
اگر شما بدهی ثابت با نرخ بهره پایین داشته باشید، در محیط تورمی ممکن است ارزش واقعی بدهی شما در طول زمان کمتر شود. چون مبلغ بدهی ثابت میماند اما درآمدها و قیمتها رشد میکنند.
در مقابل، اگر بدهی شما نرخ بهره سنگین داشته باشد یا به ارز خارجی وابسته باشد، ممکن است فشار مالی زیادی ایجاد کند.
پس در تصمیمهای مربوط به وام، خرید قسطی، تسهیلات و تعهدات مالی باید دقت کرد. فقط نباید به مبلغ قسط امروز نگاه کنید. باید ببینید این تعهد در آینده چه فشاری روی جریان نقدی شما میگذارد و آیا درآمد شما توان پوشش آن را دارد یا نه.
پول امروز، اختیار امروز است
یکی از نکاتی که کمتر به آن توجه میشود، ارزش اختیار است. پول امروز به شما اختیار میدهد.
اختیار خرید، اختیار سرمایهگذاری، اختیار مذاکره، اختیار خروج از یک شرایط بد، اختیار شروع یک کار جدید و اختیار استفاده از فرصتها.
کسی که نقدینگی دارد، در زمان بحران میتواند بهتر تصمیم بگیرد. اما کسی که همه داراییاش قفل شده یا پولی برای فرصتها ندارد، ممکن است مجبور شود دارایی خوب را در زمان بد بفروشد.
پس هدف این نیست که همه پول را سرمایهگذاری کنیم و هیچ نقدینگی نداشته باشیم. هدف این است که بین نقدینگی، امنیت، رشد و فرصت تعادل ایجاد کنیم.
اشتباههای رایج مردم درباره پول امروز و فردا
یکی از اشتباهها این است که مردم فقط به عدد پول نگاه میکنند، نه قدرت خرید.
اشتباه دیگر این است که سود بانکی یا سود سرمایهگذاری را بدون مقایسه با تورم بررسی میکنند.
اشتباه سوم، عقب انداختن تصمیمهای مالی مهم است. بعضی افراد سالها منتظر «زمان مناسب» میمانند، اما هیچ معیار مشخصی برای آن ندارند.
اشتباه چهارم، ورود هیجانی به بازارهاست. وقتی مردم متوجه کاهش ارزش پول میشوند، گاهی با عجله وارد بازاری میشوند که در اوج قیمت است. این هم میتواند زیانبار باشد.
اشتباه پنجم، نداشتن تنوع در داراییهاست. اینکه همه سرمایه در یک بازار باشد، ریسک را بالا میبرد. مدیریت دارایی یعنی ترکیب منطقی، نه شرطبندی روی یک گزینه.
چطور از کاهش ارزش پول جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از کاهش ارزش پول، اول باید تصویر مالی خود را شفاف کنید. بدانید چقدر درآمد دارید، چقدر هزینه میکنید، چه بدهیهایی دارید و چه اهدافی برای آینده دارید.
بعد باید ذخیره اضطراری بسازید. معمولا داشتن چند ماه هزینه زندگی به شکل نقد یا دارایی بسیار نقدشونده، برای آرامش مالی لازم است.
مرحله بعد، سرمایهگذاری متناسب با شخصیت مالی شماست. اگر ریسکگریز هستید، نباید یکباره وارد داراییهای پرنوسان شوید. اگر ریسکپذیر هستید، باز هم نباید بدون تحلیل و مدیریت سرمایه عمل کنید.
همچنین باید افق زمانی مشخص داشته باشید. پولی که سه ماه دیگر لازم دارید، نباید در دارایی بسیار پرریسک قرار بگیرد. اما پولی که برای پنج سال آینده است، میتواند با نگاه بلندمدت مدیریت شود.
در نهایت، باید آموزش ببینید یا از افراد متخصص کمک بگیرید. بازارهای مالی جای تصمیمهای شانسی نیستند.
جمعبندی: پولی که امروز دارید، اگر مدیریت نشود، فردا همان ارزش را ندارد
پول امروز با پول فردا برابر نیست چون زمان روی ارزش پول اثر میگذارد. تورم قدرت خرید را کاهش میدهد، فرصتهای سرمایهگذاری از دست میروند، ریسکهای آینده وجود دارند و پول امروز اختیار بیشتری به شما میدهد.
اگر بخواهم خلاصه کنم، مهمترین نکته این است که به عدد پول دلخوش نباشید. به قدرت خرید نگاه کنید.
اگر دارایی شما از تورم عقب بماند، حتی اگر عدد آن بیشتر شود، ممکن است در واقع فقیرتر شده باشید. اگر سرمایهگذاری نکنید، پول شما برایتان کار نمیکند. اگر بدون دانش سرمایهگذاری کنید، ممکن است سرمایهتان آسیب ببیند.
راه درست، ترکیب آگاهی، برنامهریزی، مدیریت ریسک و اقدام بهموقع است.
در اقتصاد ایران، کسی که ارزش زمانی پول را درک کند، تصمیمهای مالی بهتری میگیرد. بهتر پسانداز میکند، بهتر سرمایهگذاری میکند، بهتر بدهی میگیرد و بهتر از فرصتها استفاده میکند.
خدمات ما در تیم فرشاد مصفا
اگر قصد دارید سرمایه خود را حرفهایتر مدیریت کنید، در تیم فرشاد مصفا خدمات سبدگردانی و مشاوره تخصصی سرمایهگذاری ارائه میشود.
برای مدیریت سرمایه در بازار بورس میتوانید صفحه زیر را ببینید:
برای مدیریت سرمایه در بازار ارز دیجیتال میتوانید از صفحه زیر استفاده کنید:
همچنین در تیم فرشاد مصفا، استارتاپ حقوقی ما در زمینه مشاوره و وکالت فعالیت دارد. برای دریافت خدمات حقوقی میتوانید صفحه زیر را مشاهده کنید:
مشاوره و وکالت در استارتاپ حقوقی تیم فرشاد مصفا
نویسنده
فرشاد مصفا
موسس تیم سبدگردانی و استارتاپ حقوقی در زمینه مشاوره و وکالت
دارای سابقه فعالیت از سال 1393
کارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی از دانشگاه تهران
اینستاگرام:
https://www.instagram.com/farshadmosaffa/
یوتیوب:
https://youtube.com/@farshadmosaffa
لینکدین:
https://www.linkedin.com/in/farshad-mosaffa
توییتر ایکس:
